Muallif: Abdug‘afforov, Farruxbek Ismatjon o‘g‘li

Annotatsiya: Ushbu maqola axborot-kommunikatsiya texnologiyalari (AKT) asosida tashkil etilgan soliq nazorati samaradorligini kompleks baholash metodikasini ishlab chiqish masalasini ilmiy jihatdan ko‘rib chiqadi. Tadqiqotda mavjud baholash yondashuvlarining metodologik cheklovlari aniqlanadi va O‘zbekiston sharoitiga moslashtirilgan integral baholash modeli taklif etiladi. "AKT-asoslangan Soliq Nazorati Samaradorligi Indeksi" (ASNSI) to‘rt komponent va o‘n to‘qqiz sub-indikatordan tashkil topib, soliq nazoratini infratuzilma, samaradorlik, risklarni boshqarish va soliq to‘lovchilar bo‘ysunuvchanligi o‘lchovlarida kompleks baholashga mo‘ljallangan. Metodika ekspert baholash (Delphi), bosh komponentalar tahlili (PCA) va Min-Max normalizatsiya usullari kombinatsiyasiga asoslanadi. 2024-2025-yillar rasmiy statistik ma’lumotlari asosida amalga oshirilgan hisob-kitoblar O‘zbekistonning ASNSI ko‘rsatkichi 70,5 ballni tashkil etishini va mamlakat "o‘rtacha yuqori" darajada turishini ko‘rsatdi. Hududiy tahlil Toshkent shahri va Qoraqalpog‘iston o‘rtasida sezilarli raqamli tafovut mavjudligini aniqladi. Tadqiqot natijalari Davlat soliq qo‘mitasi uchun amaliy tavsiyalar bilan yakunlanadi.

Kalit so'zlar: soliq nazorati, axborot texnologiyalari, integral indeks, ASNSI, soliq ma’muriyatchiligi, samaradorlikni baholash, soliq risklari, raqamli iqtisodiyot, ekspert baholash, normalizatsiya.

Jurnaldagi sahifalar: 213 - 224