Muallif: Alamov, Shavkatjon R.

Annotatsiya: Ushbu maqolada zamonaviy oʻzbek va tojik turizmi diskursida arab tilidan kelib chiqqan atamalarning semantik refunksionalizatsiyasi va terminologik holati oʻrganiladi va ularni ingliz tiliga oʻtkazish uchun kontekstga sezgir strategiyalar aniqlanadi. Tadqiqot sifatli, qarama-qarshi va korpusga asoslangan. Uning materiallari leksikografik manbalarda va oʻzbek va tojik tillaridagi tanlangan haqiqiy turizm va madaniy meros matnlarida hujjatlashtirilgan toʻqqizta arab tilidan kelib chiqqan atama - safar, musofir, sayyoh, ziyorat, madrasa, masjid, qasr, ziyorat va markazdan iborat. Har bir atamaga oltita parametrni birlashtirgan qiyosiy-terminografik matritsa qoʻllaniladi: etimologik manba, semantik yadro, turizm mikromaydoni, takroriy oʻzbek va tojik realizatsiyasi, refunksionalizatsiya turi va inglizcha tarjima jarayoni. Topilmalar tanlangan atamalar bir hil guruhni tashkil etmasligini koʻrsatadi. Safar va ziyorat tematik kengayish va sektoral terminologiyani koʻrsatadi; musofir turizm xizmatlarini oluvchi sifatida pragmatik jihatdan qayta kontekstualizatsiya qilinadi; sayyoh turizm subyekti uchun barqaror asosiy atama vazifasini bajaradi; Madrasa, masjid va qasr meros va manzilni ifodalovchi belgilar sifatida qayta ishlanmoqda; ziyofat sohaga xos ixtisoslashuvga uchraydi; va markaz institutsional turizm funktsiyasini egallaydi. O'zbek va tojik tillari sezilarli darajada kontseptual moslikni namoyish etadi, shu bilan birga ularning atama shakllanishi aniq strukturaviy afzalliklarga amal qiladi: o'zbek tili ixcham nominal birikmalarga moyil bo'lsa, tojik tili ko'pincha analitik va izofaga asoslangan shakllanishlardan foydalanadi. Maqolada ingliz tiliga tarjima avtomatik lug'at almashtirishga tayanmasligi ta'kidlangan. To'g'ridan-to'g'ri funktsional ekvivalentlik, tushuntirish tarjimasi va qisqa madaniy jilo bilan transliteratsiya atama, janr va maqsadli auditoriyaning semantik profiliga muvofiq tanlanishi kerak. Tadqiqot o'zbek-tojik-ingliz turizm terminologiyasi uchun integratsiyalashgan qiyosiy modelga hissa qo'shadi va korpusga asoslangan keyingi tadqiqotlar uchun takrorlanadigan asos yaratadi.

Kalit so'zlar: Arabcha kelib chiqishi bo'lgan atamalar; turizm bo'yicha munozara; semantik qayta ishlash; qiyosiy terminologiya; o'zbekcha; tojikcha; ingliz tiliga tarjima; madaniy meros.

Jurnaldagi sahifalar: 567 - 579